Cocoa Butter a rawt jat galu kaba lam a labau
Jul 01, 2025
Dai ni na masha ni gaw loi mi "mungkan" (sh) "chyeju dum ai" ngu ai kun? Delicious chocolate candies ni gaw "masha yawng a nta de shang wa ai" rai nna, nta shagu hta pyi, num ni hte ma ni hpe pyi chye ai. Raitim, chocolate galaw na matu madung raw material, tropical plant cocoa hpun hpe "boudoir hta makoi da nna mungkan masha n chye ai" ngu ai hpe masha ni malap kau na daram rai sai.
Columbus gaw America Mungdan Nnan hpe mu tam ai shaloi, European ni gaw, sut su wa na myit mada lam hpe chye na na matu, America mungdan de hprawng shang wa ma ai. European ni gaw Native American ni kaw na law law sharin la lu nna, dai hpe tup hkrak jai lang wa ai majaw, grai kaba ai akyu pru wa nna, sutgan law law lu la ma ai.
Dai aten hta Spain masha ni gaw Mexico de sa nna, gat lawk hta nga ai Indian gumhpraw ni gaw hpun nli langai zawn re ai hpe mu ma ai. Ndai zawn re ai gumhpraw gaw powder kata de ground galaw nna, hkaulan mam sau hte kayau nna cake galaw mai ai. Indian ni gaw ndai zawn re ai cake hpe sha na hpe ra sharawng ma ai. Ndai zawn re ai cake hpe sha ai gaw nang hpe n-gun ja nna n-gun n rawng shangun na re ngu tsun ma ai. Indian ni gaw ndai hpun nli hpe "chocolate peel" ngu shamying nna, Spain masha ni gaw "chocolate" ngu shamying ma ai. Ndai zawn re ai hpun gaw, "chocolate" hpe shapraw ai gaw, primeval nam kata hta tu kaba wa nna, grai n law ai. Indian ni gaw "chocolate" hpe lata na matu nam maling kaba de sa ra ai. Indian ni gaw ndai hpun hpe "Cocoa Hutoli" ngu shamying ma ai. Hpang e, ndai hpun hpe "cocoa hpun" ngu shamying ma ai, ndai ga si hpe madung tawn nna. Spain ni gaw "chocolate" hpe grai ahkyak ai hku jat bang da ma ai. Shanhte gaw sanghpaw li hte Spain de bai htaw sa nna, hkawhkam wa hpe "chocolate" a lamik kumla hpe tsun dan ma ai. Spain hkawhkam wa gaw shi hkum shi "chocolate" hpe hkam sha nna, Mexico kaw na hkaulan mam nli law law hpe shinggyin la na matu hte Spain mungdan hta shawng ningnan lang na chocolate galaw shapraw ai hte galaw shapraw ai hpun hpe gawgap na matu matsun da ai. Shaning latsa ning daram na hkra, sinpraw mungdan masha ni gaw, chocolate hpe matut manoi hpaji ningnan ni hte galaw shapraw nna, wan hku law ai chocolate candy malu masha ni hpe shapraw lu ai, dai malu masha ni gaw shinggyim masha ni a malu masha hpe n-gun ja hkra galaw ya lu ai.
Cocoa gaw Sterculaceae dinghku a myit lawm hpa hpun kaji langai mi re. Shi a kaba dik ai lam gaw, npawt nhpang dingsa ni hta asi si ai. Dai namsi ni gaw, hpun npu kaw hkrak hkrak tu kaba wa nna, namsi namsaw ni mung, hpun ntsa kaw hkrak tu pru wa ai. Namsi ni gaw kaji nna asi ni kaba ai. Dai namsi ni gaw oval rai nna, ntsa maga de dan dawng ai prismatic line ni nga ai. Shanhte gaw nsam hpraw ai-yellow rai nga ai. Asi langai hpra gaw kilogram 1 daram hkam ai. Cocoa hpun langai mi hta namsi 60 daram hpe shapraw lu nna, namsi langai mi hta nli 30-50 rawng ai. Ndai nli tum ni gaw chocolate a matu raw materials ni rai nga ai. Cocoa nli hta cocoa butter langai mi lawm nna, dai gaw nta kata na nbung katsi ai shara hta ngang kang ai, raitim 37℃hta htum mat wa ai. Shinggyim masha a n-gup a katsi ai lam gaw 37.5℃rai nna, lata hta jum da ai shaloi, cocoa sau hte galaw ai chocolate gaw n-gun n rawng ai sha, n-gup hta jum da ai shaloi htum mat na re. "Dai gaw n-gup hta n-gun n rawng ai sha, lata hta n lawm ai" ngu ai gaw, chocolate hpaga la ni a gumrawng gumtawng dik htum ai ndau shana ai lam byin wa sai. Cocoa powder gaw thermal energy law law nga ai. Sik sara ni gaw, n-gun n rawng shi yang, n-gun n rawng ai sha, n-gun n rawng ai sha, n-gun n-gun hpe n-gun jaw lu ai rai yang, n-gun n-gun hpe aten galu n-gun jaw lu ai. Dai hta n-ga, cocoa powder hta protein law law lawm ai, n-gun jaw ai hte n-gun jaw ai akyu nga ai, law ai lu sha langai hku nna jai lang mai ai.
Tea, coffee, cocoa ni gaw mungkan hta lu sha kaba masum rai nga ai. Asia kaw na Tea kaw nna pru wa ai, Africa kaw na coffee pru wa ai, cocoa gaw America kaw nna hpang wa ai. Ndai gaw hpaji rawng ai hku lajang da ai zawn rai nga ai. Shanhte gara kaw na pru wa ai raitim, hpun ni gaw shinggyim masha ni a sutgan rai nna, shinggyim masha yawng hpe daw jau na re.
Cocoa hpun gaw Sterculiceae ngu ai tropical evergreen hpun re. Cocoa hpun gaw loi loi hte rawt jat wa nna grai n-gun ja ai. 5-7 ning tup hkai ai hpang she cocoa beans hpe shapraw lu ai. Hpun gaw asak 25 ning rai nna, kalang ta hkrat sum mat ai shaloi, hkai lu hkai sha ai lam grau law ai. Shi a asi gaw shata 4-6 hta si mat ai. Laning mi hta lahkawng lang kungkyang nna, madung hkai lu hkai sha ai aten gaw October kaw nna December du hkra re. Ecuador cocoa hpun ni a dan la ai aten gaw loi mi hpang hkrat ai, madung hku nna gaw hpang shaning December kaw nna January du hkra re. Dai namsi gaw pod hkrang bung ai, 15-30 cm galu ai, shinggan de hpraw ai, kata kaw namsi 30.40 lawm ai. Hkai sun galaw ngut ai hpang, cocoa hkaulan mam ni hpe hkaulan mam hkai nna shaw la ra ai. Hpun langai mi gaw laning mi hta 1-2 kg hkai lu hkai sha lu ai.
Cocoa gaw malu masha manu grai law ai. Shi a madung arung arai ni gaw, hkaulan mam sau, theolomine hte caffeine ni rai nna, dai gaw, carbohydrate, sau, protein hte minerals ni rai nga ai, magnesium, potassium hte alkoloids (creciline zawn re ai) ni yawng hta lawm ai.
Cocoa beans gaw chocolate galaw na matu madung raw material rai nna, semi- ngut sai arung arai ni hte ngut sai arai ni mung nga ai. Dai hta, hkaulan mam, cocoa ntsin, hkaulan mam ntsin (sh) hkaulan mam, hkaulan mam sau, cocoa cake hte cocoa powder zawn re ai ni. Ngam ai cocoa hpe mung, hkum hkrang nsam hpe gram lajang na matu, dusat malu masha hku nna, tsabyi ntsin galaw na matu, raw material hku nna lang mai ai.
Cocoa butter gaw cocoa hkaulan mam hta shingra tara sau langai mi rai nna, dai gaw sai n-gun hpe n jat shangun ai. Dai hta n-ga, chocolate hpe laklai ai hku n-gun jaw nna, n-gun n-gun hpe n-gun jaw ya ai. Hpaji sawk sagawn ai lam ni hta, cocoa butter hta saturated fat law law nga ai raitim, kaga saturated sau zawn sai cholesterol hpe n jat shangun ai. Ndai lam gaw steric acid grai law ai majaw re. Stearic acid gaw cocoa sau hta lawm ai madung sau langai mi rai nna, sai cholesterol hpe shayawm ya lu ai.
